2017 Haziran
Bu Yaz Ne Okumalı

Millet olarak uzun ve yorucu bir referandum dönemi geçirdik. Kendi adıma artık partilerin grup toplantıları ya da tartışma programlarını dinlemek istemiyorum. Siyasetle dolu geçen aylardan sonra sıradan ülke insanın da artık politikadan biraz olsun uzak bir yaz geçirmek istediğini düşünüyorum. Bu sebepten dolayı bu ay ki yazımda siyaset yerine edebiyattan bahsetmeyi tercih ettim. Yaz aylarında özellikle tatilde hangi kitabı okusam diyen kararsız insanlar için kısa bir dünya turu yaparak bir kaç kitap önermek istiyorum.


Öncelikle eski Osmanlı toprakları üzerinde yazılan ve kendimizden de esintiler taşıyan eserlerin ilginizi çekebileceğini düşünmekteyim. İlk tavsiyem Balkan coğrafyasının tartışmasız en usta yazarı Ivo Andriç. Nobel ödüllü yazarın Drina Köprüsü ve Travnik Günlüğü isimli romanları Osmanlı dönemi Balkanlarını ve II.Dünya Savaşı Yugoslavyasını anlamamızı sağlıyor. Balkan coğrafyasını merak edenler için bu iki romanın ideal olduğunu belirtmeliyim. Diğer bir komşumuz Yunanistan'a gelirsek ilk bahsetmek istediğim yazar Nikos Kazancakis. Ünlü yazarın Zorba romanını okuyarak Yunan taşra hayatı ve köylüsü hakkında bilgi sahibi olabilirsiniz. Felsefi derinliğiyle dikkat çeken Zorba romanı bir maden işçisi ve bir yazarın maceraları etrafında geçen keyifle okuyacağınız bir roman.


Yolculuğumuza Akdeniz'de devam edersek ortak yüzlerce yıllık bir tarihimiz olan Mısır'ı unutmamalıyız. Mısır edebiyatı denilince akla ilk gelen isim Nobel Ödülü sahibi Necip Mahfuz oluyor. Büyük ustayla henüz tanışmadıysanız sizlere Midak Sokağı ve Miramar isimli eserlerini tavsiye ederim. Eserlerinde Osmanlı sonrası Mısır tarihini , kültürünü ve insanını anlatan Necip Mahfuz etkileyici satırlarıyla okuyucularını Kahire sokaklarında dolaştırıyor. Ortadoğu denince akla ilk gelen isimlerden biride Lübnanlı yazar Amin Maalouf. Her kitabı birbirinden güzel olan bu büyük yazar eserlerinde doğu ve batıyı sentezleyerek ortaya harikalar çıkarıyor. Semerkand isimli eserinde Selçuklu devleti dönemini , Tanios Kayasında Kavalalı Mehmet Ali Paşa dönemi Mısır'ını , Afrikalı Leo'da Endülüs Emevilerinin son yıllarını , Doğudan Uzakta'da ise Lübnan iç savaşını anlatıyor. Kısaca Amin Malouf öyküleriyle sizi Ortadoğu coğrafyasında tarihi gezintilere çıkarıyor.


Doğu komşularımıza geçersek ilk önce İran'dan başlamak istiyorum. Doğunun bu görkemli ülkesini merak edenler için Yazar Vladimir Bartol'un Alamut isimli romanını öneririm. Şii mezhebinin ismaili kolundan olan Haşhaşi örgütünün anlatıldığı kitap Selçuklu dönemi İran'ın da geçiyor. Kitapta Haşhaşilerin önderi Şeyh Hasan Sabbah'ın adamlarını ölüme ikna edişini okudukça bugünün Ortadoğusunu daha iyi anlıyoruz. Bölgeden devam edersek bir yazardan daha bahsetmek isterim. Ermenistan'ın en büyük yazarı Bitlisli bir ailenin çocuğu olan William Saroyan. Yazarın İnsanlık Komedisi ya da Benim adım Aram isimli kitaplarını Ermeni coğrafyası ve insanı hakkında bilgilenmek isteyenlere öneriyorum.


Orta Asya coğrafyasına uğrarsak Cengiz Aytmatov ustayı unutmamalıyız. Kırgız yazarın eserlerinde II.Dünya savaşı ve sonrası Sovyet döneminin insanlarını yakından tanıyoruz. Aytmatov ustanın Cemile ve Gün Uzar Yüzyıl Olur isimli romanlarını bu dönemi merak edenlere öneriyorum. Rusya'ya gelirsek Bolşevik devrimini tarafsız olarak ele alan yazar Boris Paternak'ın efsane romanı Dr.Jivago ilk önerim. Ayrıca 1918-20 Rus iç savaşını merak edenler için Mihail Solohov'dan Durgun Akardı Don adlı romanıda tavsiye ederim.


Son bölümde sizleri Doğu Asya'ya götürmek isterim. Hindistan tarihi meraklılarına Salman Rüşdi'nin Gece Yarısı Çoçuklarını öneririm. Gandi sonrası bağımsız Hindistanın ilk günlerini betimleyen bu romanda Hint tarihi ile ilgili bir dolu bilgi mevcut. Yazarın Utanç isimli romanını Pakistan tarihine ilgi gösterenlere ayrıca tavsiye ederim. Edebiyat turumuzu dünyanın en kalabalık ülkesi Çin ile bitirmek istiyorum. Bu devasa ülkenin 1930'lu yıllarda içinden geçtiği devrim sürecini ve Komünistler ile Milliyetçiler arasındaki rekabeti merak edenler için yazar Luo Kuanpin ve Yang Yiyenin Kızıl Kayalar adlı romanını tavsiye ediyorum. Kızıl Kayalar'ın , Çin devrimine giden süreçteki mücadeleleri canlı ve sürükleyici bir şekilde tasvir eden tarihsel bir roman olarak ilginizi çekeceğinizi düşünmekteyim.

Bu ay ki yazımı burada noktalarken edebiyat dolu bu yazıdan keyif aldığınızı umuyor ve herkese kitap dolu günler diliyorum.

Ali Ekinciel